Śluzy są urządzeniami hydrotechnicznymi, przeznaczonymi do podnoszenia lub opuszczania jednostek pływających. Porównać je można do wypełnionego wodą otwartego do góry pudełka, ograniczonego z obu stron wrotami. Wrota są konieczne, ponieważ woda po obu ich stronach ma różny poziom. Zmiana poziomu wody w śluzie umożliwia przejście lodzi lub statku z jednego poziomu na drugi. Planując budowę kanałów na obszarach pofałdowanych, inżynierowie starali się niegdyś, żeby znajdowały się one na jednakowym poziomie, śluzy nie były więc potrzebne. Jeśli jednak szlak kanału miał biec np. przez wzgórze, a nie wokół niego, wówczas śluzy okazywały się niezbędne. W wypadku znacznych wzniesień potrzeba wielu śluz, ponieważ pojedyncze urządzenie może unieść jednostkę pływającą tylko na wysokość około 9 m. Nim zaczęto budować kanały, żegluga odbywała się głównie rzekami, które często okazywały się zbyt płytkie. By uniknąć przeszkód nawigacyjnych, wznoszono zapory, które podwyższały poziom wód, zapewniając swobodną żeglugę. Fragmenty takich zapór były ruchome, umożliwiał)' więc przepływ statków. Jednostki zmierzające w dół rzeki spływały powstałym bystrzem, ale żeglujące w kierunku przeciwnym trzeba było holować. Potem tamę ponownie zamykano. Konstrukcję taką nazywano śluzą mostkową.